Rekindle

Một câu hỏi, một dòng

Mỗi tuần một câu hỏi, ở đâu cũng như nhau. Không phải câu đố kiến thức, mà là loại chỉ trả lời được khi nhìn lại chính mình.
Mỗi câu hỏi đều bắt nguồn từ một lời xưa; lời ấy nằm ngay dưới câu hỏi.

Một cuốn sách đóng chỉ đang mở

Sắp hỏi gì

Kho câu hỏi hiện có 57 câu. Vài câu được bày ra đây để bạn thấy đây không phải chuyện chỉ một lần.

Nguồn

Các câu hỏi đều mọc ra từ những lời này. Kinh Phật, Đạo gia, Nho gia, Kinh Thánh, phái Khắc kỷ, và những điều Socrates thực sự đã hỏi: những lời mà mỗi truyền thống đều công nhận, câu nào cũng ghi rõ nguồn. Ghi đúng như đã nói, không sửa chữ; chỗ nào chưa chắc nguồn thì để trống, không đoán.

Không câu nào ở đây được đưa ra làm đáp án đúng. Mỗi câu là một ngón tay chỉ trăng; ngón tay không phải là mặt trăng. Cùng một câu sẽ đến với bạn khác với cách nó đến với người khác, và sự khác biệt ấy mới là điều quan trọng.

Đối câu

hai dòng song song, mỗi dòng có nguồn
知人者智
自知者明
Tao Te Ching 33
胜人者有力
自胜者强
Tao Te Ching 33
为学日益
为道日损
Tao Te Ching 48
知足不辱
知止不殆
Tao Te Ching 44
大直若屈
大巧若拙
Đạo Đức Kinh, chương 45
信言不美
美言不信
Đạo Đức Kinh, chương 81
学而不思则罔
思而不学则殆
Luận Ngữ, thiên Vi chính
君子求诸己
小人求诸人
Analects XV
君子坦荡荡
小人长戚戚
Analects VII
君子和而不同
小人同而不和
Luận Ngữ, thiên Tử Lộ
骄傲在败坏以先
狂心在跌倒之前
Châm Ngôn 16:18
回答柔和，使怒消退
言语暴戾，触动怒气
Proverbs 15:1
不轻易发怒的，胜过勇士
治服己心的，强如取城
Proverbs 16:32
生有时，死有时
栽种有时，拔出所栽种的也有时
Truyền Đạo 3:2
哭有时，笑有时
哀恸有时，跳舞有时
Truyền Đạo 3:4
静默有时
言语有时
Ecclesiastes 3:7
诸行无常
是生灭法
Kinh Niết Bàn, bài kệ Tuyết Sơn
生灭灭已
寂灭为乐
Kinh Niết Bàn, bài kệ Tuyết Sơn
色不异空
空不异色
Heart Sutra
心无挂碍
无有恐怖
Heart Sutra

Cương mục

các mục xếp thành nhóm, những danh sách đánh số của mỗi truyền thống

四圣谛

  • 苦——世间有苦
  • 集——苦有它的来处
  • 灭——苦可以止息
  • 道——止息有路可循
Kinh Chuyển Pháp Luân

八正道

  • 正见——看清事情本来的样子
  • 正思维——念头不往贪嗔上走
  • 正语——不妄语、不两舌、不恶口
  • 正业——行为不伤人
  • 正命——靠正当的活计过日子
  • 正精进——该断的断，该长的长
  • 正念——知道此刻在做什么
  • 正定——心能定得住
Bát Chánh Đạo

三法印

  • 诸行无常——没有一样停得住
  • 诸法无我——没有一个固定的我
  • 涅槃寂静——止息之处是安的
Tam pháp ấn

真福八端

  • 虚心的人有福了
  • 哀恸的人有福了
  • 温柔的人有福了
  • 饥渴慕义的人有福了
  • 怜恤人的人有福了
  • 清心的人有福了
  • 使人和睦的人有福了
  • 为义受逼迫的人有福了
Ma-thi-ơ 5:3–10

十诫（节选）

  • 当孝敬父母
  • 不可杀人
  • 不可奸淫
  • 不可偷盗
  • 不可作假见证陷害人
  • 不可贪恋他人所有的
Xuất Ê-díp-tô Ký 20

信望爱

  • 如今常存的有信
  • 有望
  • 有爱；其中最大的是爱
1 Cô-rinh-tô 13:13

四端

  • 恻隐之心，仁之端也
  • 羞恶之心，义之端也
  • 辞让之心，礼之端也
  • 是非之心，智之端也
Mencius, Gongsun Chou I

吾日三省吾身

  • 为人谋而不忠乎？
  • 与朋友交而不信乎？
  • 传不习乎？
Analects I

子绝四

  • 毋意——不凭空猜
  • 毋必——不认死理
  • 毋固——不固执
  • 毋我——不以自己为中心
Analects IX

三宝

  • 一曰慈
  • 二曰俭
  • 三曰不敢为天下先
Đạo Đức Kinh, chương 67

分辨的功夫

  • 有些事我们做得了主：判断、意向、取舍
  • 有些事我们做不了主：身体、名声、别人的看法
  • 分清这两者，是全部功夫的开端
Epictetus, Enchiridion 1

晨起三问

  • 今天我会遇上多管闲事的、忘恩的、傲慢的人
  • 他们如此，是因为分不清什么是好、什么是坏
  • 而我知道——所以我不必被他们扰动
Marcus Aurelius, Meditations II

Câu đơn

từng câu trong kinh điển, mỗi câu có nguồn

照见五蕴皆空，度一切苦厄。

空Heart Sutra

应无所住而生其心。

无住Diamond Sutra

一切有为法，如梦幻泡影，如露亦如电，应作如是观。

无常Diamond Sutra

过去心不可得，现在心不可得，未来心不可得。

时间Diamond Sutra

诸恶莫作，众善奉行，自净其意。

行Kinh Pháp Cú

心是一切的先导。以清净心说话行事，快乐便跟着他，如影随形。

心Dhammapada, Pairs

胜过千人于战场，不如战胜自己一人——这才是最上的胜利。

自胜Dhammapada, Thousands

怨不能止怨，唯有慈能止怨，此是古常法。

慈Dhammapada, Pairs

上善若水。水善利万物而不争，处众人之所恶，故几于道。

柔Tao Te Ching 8

千里之行，始于足下。

行Tao Te Ching 64

祸兮福之所倚，福兮祸之所伏。

无常Đạo Đức Kinh, chương 58

知者不言，言者不知。

言语Tao Te Ching 56

吾生也有涯，而知也无涯。以有涯随无涯，殆已。

限度Trang Tử, Dưỡng sinh chủ

井蛙不可以语于海者，拘于虚也。

视野Zhuangzi, Autumn Floods

知之为知之，不知为不知，是知也。

诚实Luận Ngữ, thiên Vi chính

躬自厚而薄责于人，则远怨矣。

待人Analects XV

己所不欲，勿施于人。

待人Analects XV

过而不改，是谓过矣。

改Analects XV

三人行，必有我师焉。择其善者而从之，其不善者而改之。

学Analects VII

诚者，天之道也；诚之者，人之道也。

诚Trung Dung

凡事都有定期，天下万务都有定时。

时间Ecclesiastes 3:1

已有的事必再有，已行的事必再行，日光之下并无新事。

无常Truyền Đạo 1:9

你要保守你心，胜过保守一切，因为一生的果效是由心发出。

心Proverbs 4:23

你的话是我脚前的灯，是我路上的光。

指引Thi Thiên 119:105

不要为明天忧虑，因为明天自有明天的忧虑。

当下Matthew 6:34

为什么看见你弟兄眼中有刺，却不想自己眼中有梁木呢？

自省Matthew 7:3

爱是恒久忍耐，又有恩慈。

爱1 Corinthians 13:4

你们要休息，要知道我是神。

静Psalm 46:10

困扰人的不是事情本身，而是他对事情的看法。

看法Epictetus, Enchiridion 5

你有支配自己心念的力量——不是外面的事。认清这一点，你就找到了力量。

心Marcus Aurelius, Suy tưởng

人活着的每一刻，失去的都只是当下这一刻。

当下Marcus Aurelius, Meditations II

我们受苦，往往是在想象里多过在现实里。

妄想Seneca, Letters 13

一个人若不知道要驶向哪个港口，任何风都不是顺风。

方向Seneca, Letters 71

未经省察的人生不值得过。

自省Socrates, Plato, Biện hộ 38a

我不知道的，我也不认为自己知道。

自知Socrates, Plato, Apology 21d

要紧的不是活着，而是好好地活。

怎么活Socrates, Plato, Crito 48b

无论如何都不可以行不义——哪怕别人先对你行了不义。

不义Socrates, Plato, Crito 49b

一个好人，无论生前死后，都不会真正遭遇恶。

生死Socrates, Plato, Biện hộ 41d

宁可承受不义，也不要施加不义。

不义Socrates, Plato, Gorgias 469c

人不能两次踏进同一条河。

无常Heraclitus

性格即命运。

性格Heraclitus

了解自己。

自知Khắc tại Delphi

世界上最难的事，是认识自己；最容易的事，是劝告别人。

自知Thales

我愿意把我所有的科技去换取和苏格拉底相处的一个下午。

坐下来说Steve Jobs, Newsweek, 29/10/2001 — “The Classroom of the Future”